Basisbegrippen Kwaliteit
 
  • Kwaliteit is de mate waarin een geheel van eigenschappen van een systeem voldoet aan eisen.

  • Meten is het (via een meetwaarde) vaststellen van de waarde van eigenschappen of eisen
  • Testen is het meten en vergelijken van eisen in termen van eigenschappen
  • Verificatie is het testen door de ontwikkelaar, validatie is het testen door de functioneel expert
  • Accreditatie/acceptatie is het testen door de gebruiker/opdrachtgever

Eigenschappen en eisen
 

Eigenschappen en eisen vormen twee kanten van dezelfde medaille:

  • De term eigenschap (of synoniem: kenmerk) wordt gebruikt voor ‘ist’ of huidige situatie;
  • De term eis (of synoniemen norm, doelstelling, maatstaf of requirement) wordt gebruikt voor de ‘soll’ of gewenste situatie.

Eigenschappen en eisen -verder kwaliteitseigenschappen te noemen- zijn onder te verdelen in vier categorieën.

 

Het begrip effectiviteit komt overeen met functie of functionaliteit uit de systeemleer. In welke mate voldoet het systeem aan zijn functie in de omgeving.

Het begrip kwaliteit (in enge zin) wordt gebruikt voor begrippen die aangeven ‘hoe goed’ of ‘tot in hoeverre’ de functie moet werken. Er worden vier dimensies onderscheiden: betrouwbaarheid (hoe lang blijft de functie werken), bruikbaarheid (is de functie makkelijk aan te leren of te gebruiken), onderhoudbaarheid (is de functie makkelijk te herstellen bij een storing) en flexibiliteit (is het systeem ook voor andere functies inzetbaar).

Logistieke aspecten vormen de derde groep kwaliteitseigenschappen: is het systeem in de juiste hoeveelheid, op de juiste plaats, op de juiste tijd en met de juiste beschikbaarheid aanwezig? Deze eigenschappen worden vaak ten onrechte vereenvoudigd door het begrip ‘tijd’. De laatste kwaliteitseigenschap is efficiëntie. Het gaat hier om de vraag wat het systeem kost (welk offer moet je doen om het te krijgen). Deze eigenschap wordt vaak uitgedrukt in geld.

De bekende duivelsdriehoek is een vereenvoudigde vorm van deze basale kwaliteitseigenschappen.

Kwaliteit in meer detail